صفحه اصلي    همايش ششم     گزارش همايش پنجم     تصاوير     ثبت نام    پيشنهادات وانتقادات      معرفي منطقه همايش

گزارش كلي پنجمين همايش كوير نوردي ايران 

                                      خراسان جنوبي - بشرويه

   پاييز 86      

مقدمه:

خواهد ماند ؟

و بند کفش  به انگشت های نرم فراغت گشوده خواهد شد .... ؟

                                                                                                                                                                                                                                                                   (سهراب)

  کاروان رفت و تو در خواب و بیابان در پیش.....

سفر به کویر ، یادی که همیشه خواهد ماند و غباری نه از جنس فراموشی بر پیکرم به یادگار خواهد گذاشت ، غبار سفر . بند سفر پایم را بسته است

 و لحظه ای آرامم نمی گذارد . می دانم که باید رفت، نمی دانم چرا ؟ یکبار که رفتی دیگر نمی توانی نروی . . . دوستی پرسید : چرا می روی ؟ 

  گفتم : به دنبال خودم و حقیقت می گردم ؛ و او گفت : " حقیقت یعنی من ، یعنی تو ، حقیقت ممکن است یک کرم خاکی باشد در دل خاک"

. حرف هایش چقدر قشنگ و ساده و عمیق است . اما  این دل ناماندگار بی درمان را چه کنم ؟   سفر بهانه است . . .   

    و حالا می خواهم از کویر بگویم : این عظمت بی کرانه و مرموز ، که نومید و خاموش خود را به تسلیم بر خاک افکنده است . آرام ، سوخته ،

 غمگین اما پر هول ! سرزمینِ نه آب که سراب و ساکت نه از آرامش که از هراس .

کویر آنجا که همواره طوفان خیز است و همواره آرام ، همیشه در دگرگون شدن است و هیچ چیز دگرگون نمی شود . آنچه در کویر می روید

 گز و تاق است . این درختان بی باک ، صبور و قهرمان که بی نیاز از آب و خاک و بی چشم داشت نوازشی و ستایشی ، از سینه خشک و

سوخته کویر ، سر     می کشند و می ایستند بی هراس ، تنها و غریب . کویر ؛ این هیچستان پر اسرار .

اما آنچه در کویر زیبا می روید خیال است . این تنها درختی که در کویر خوب زندگی می کند ، می بالد و گل می افشاند ، گلهای خیال ! خیال ،

 این تنها پرنده نامرئی که ، آزاد و رها ، همه جای کویر جولان دارد . سایه پروازش تنها سایه ای است که بر کویر می افتد و صدای سایش

 بال هایش تنها سخنی است که سکوت ابدی کویر را نشان می دهد و آنچنان تو را به خود مشغول می کند که نمیدانی به کجا می روی ؛

 که در کویر مقصدی وجود ندارد ! بعد ناگهان به خودت می آیی و در می یابی که راه را گم کرده ای ؛ اگر چه در کویر راهی هم وجود ندارد !

کویر چنان تو را به هول می اندازد که تنها می خواهی فرار کنی . اما به کجا ؟ سرگردان و هراسان به هر سو می نگری ، همه جا  شن است

و آفتاب است و ماسه و هرم گرما و نه هیچ چیز دیگری . صدای ناله باد در گوش هایت تو را به جنون می کشاند ..... و آنگاه که دوباره مسیرت !

را می یابی با احساس گنگ مواجه می شوی . انگار دوباره متولد شده ای . واین همان چیزی بود که مرا وادار به نوشتن کرد . 

چه گویمت که ز سوز درون چه می بینم ؟

ز اشک پرس حکایــــت که من نیم غماز

اهداف کلی:

       در اجرای این طرح اهداف زیر مدنظر بوده است که می توان گفت بعد از اجرای برنامه به بعضی از آنها تا حد زیادی نزدیک شده ایم :

- شروع یک سری فعالیت اصولی در زمینه گردشگری در مناطق کویری با پشتوانه این برنامه.

- جذب توریست به عنوان مهمترین هدف همایش.

- بسط و گسترش فعالیت های فرهنگی- ورزشی در منطقه به ویژه گسترش ورزش های همگانی .

- شناسایی و معرفی محرومیت های اقتصادی و فرهنگی این مناطق و انتقال آن به مسوولین جهت یاری.

- شناساندن بافت کویری این نواحی با معرفی جاذبه های طبیعت کویر. (شن های روان، ریگزارها، دق ها، جنگل های طاق، نیزارها، نمک زارها،

 باتلاق های کویری و....)

- شناساندن حیات وحش و گیاهان کویری به بازدید کنندگان .

- شناساندن تاریخ وفرهنگ مردم کویر با توجه به قدمت طولانی تاریخی و غنای فرهنگی این منطقه به هموطنان در سایر نقاط.

- مطرح سازی امنیت کویرهای استان و توانمندی نیروی محترم انتظامی در کنترل و تامین امنیت این مناطق.

- آشنایی مردم محلی با صنعت گردشگری و راه های کسب درآمد و اشتغال زایی بر این اساس.

- مبارزه با مواد مخدر و فرهنگ قاچاق با استفاده از پتانسیل های بومی و حرکت های مردم نهاد وخودجوش برای رسیدن به جامعه عاری از اعتیاد.

- ارتقا فرهنگ زیست محیطی، علی الخصوص در بین مردم بومی و کویر نشینان در جهت حفظ وصیانت از مناطق طبیعی و جذابیت های کویر.

- ایجاد فرهنگ جلوگیری از شکار بی رویه و نابودی حیات وحش و اکولوژی زیبای کویر.

- اثبات توانایی های جوانان منطقه در انجام حرکات عظیم در سطح کشوری و حتی بین المللی به مدیران استان و جلب اعتماد آنان جهت

 برنامه های آتی.

- و در آخر زمینه سازی برای جذب تورهای خارجی به منطقه به عنوان یکی از اهداف اصلی ما در برنامه های آتی.

در برنامه ریزی برای همایش پنجم همین اهداف را دنبال می کنیم البته تمام تلاش ما برآن بود که بطور کامل برنامه را در استان خراسان جنوبی

برگزار کنیم و با بهره گیری از کلیه امکانات منطقه در شناساندن هر چه بهتر توانمندی های استان قدمی هر چند کوچک برداریم . به این ترتیب

 با مطالعه جغرافیای منطقه شهرستان بشرویه برای اینکار انتخاب گردید .

زمان اجرای برنامه :

فصل پاييز با مسافرت هاي كويري شروع مي شود، چشم اندازها و مناظر طبيعي بي بديلي كه با  فرم ها و رنگ هاي زيبا و منحصربفرد، هر بيينده‌اي

 را محو خويش مي كنند.
سرزمين ما جزء مناطقي از جهان است كه كويرهاي زيبا و سرشاري دارد . كويرهاي مرنجاب، مصر و كلوت هاي زيباي كرمان ، کویرهای منطقه طبس

 و جنوب خراسان و ... همواره در سال‌هاي اخير مورد توجه طبيعت‌گردان و جذاب ترين كويرها براي گردشگران بوده است .

 ما نیز فصل پاییز را برای سفر خود به کویر انتخاب نمودیم .

این برنامه دقیقا به مدت 3 روز کامل از روز چهارشنبه 30 آبان لغایت روز جمعه 2 آذر 1386 انجام پذیرفت .

چگونگی اجرای پنجمین برنامه کویرنوردی:

به تماشا سوگند 

                  و به آغاز کلام

                           و به پرواز کبوتر از ذهن

     همه چیز از شهریور امسال آغاز شد . البته فقط در افکار و اذهان ما طرحی در حال شکل گرفتن بود  می خواستیم کاری انجام دهیم که از

سال های قبل بهتر ، ماندنی تر و حساب شده تر باشد . منظورم همان برنامه های کویرنوردی سالانه می باشد . کویر این یگانه نعمت و عظمت

 بیکرانه  مرموزی که  تنها  تفرج گاه  بی بدیل ما در این منطقه حاشیه جنوب شرقی دشت کویر    ( کویر مرکزی ایران ) می باشد . همواره

 بهترین فصل برای اینگونه برنامه ها پاییز می باشد چرا که تا قبل از آن شدت گرما  و بعد از آن شدت سرما در کویر اجازه حضور و سفر به

آنجا را از ما می گیرد .

تصمیم بر آن بود که امسال کلیه برنامه در منطقه خراسان جنوبی برگزار شود ، بنابراین لازم بود که از کویرهای همین منطقه نیز استفاده شود .

 پس یک تیم دو نفره به منطقه اعزام و کار شناسایی مسیر را به عهده گرفتند . پس از بررسی های لازم و بازدید مسیر از نزدیک طی چندین

نوبت کویر منطقه بشرویه برای این برنامه در نظر گرفته شد. سپس کلیه نقشه های جغرافیایی و توپوگرافی منطقه و کلیه مسیرها و راه های

ارتباطی اعم از ماشین رو و مالرو و غیره تهیه و تنظیم گردید .

حال نوبت به تهیه و تنظیم طرح برنامه و ارایه آن به سازمان ها و ارگان های ذیربط بود . برای اینکار نیز یک کار گروه اجرایی متشکل از 

 چندین نفر افراد باتجربه و خبره تهیه طرح را به عهده گرفتند و این کار به نحو احسن انجام و کلیه نکات و موارد مهم در آن گنجانده شد .

 بعد از تدوین ، طرح به سازمان میراث فرهنگی و اداره تربیت بدنی استان جهت مطالعه و تایید ارسال گردید . خوشبختانه با تایید سازمان

میراث فرهنگی و حمایت همه جانبه اداره کل تربیت بدنی استان ، طرح به مرحله اجرایی خود رسید . اداره تربیت بدنی اجرای طرح را به

طور کامل به عهده هیات ورزش های همگانی استان واگذار نمود .

از نیمه مهر ماه به این طرف ، طرح ما وارد مرحله اجرایی گردید و با دعوت از افراد آشنا و خبره به موضوع کویرنوردی و کسانی که چندین

مرتبه در برنامه های قبلی حضوری پررنگ داشته و از تجربه لازم برخوردار بودند ، اولین جلسه کارگروه اجرایی پنجمین همایش

 در مورخ17 /7/86 در محل خانه ورزش رسما تشکیل و آغاز به کار نمود . در این جلسه مسایل مختلفی به بحث و چالش گذاشته شد

 و نظرات و پیشنهادات جمع آوری و جمع بندی گردید تا در اجرای هر چه بهتر برنامه راهگشای ما باشد .

جلسه دوم دو روز بعد با حضور جناب آقای حسینی رییس هیات ورزش های همگانی و معاونت اداره تربیت بدنی تشکیل و گزارشی از

تصمیمات گرفته شده تا آن لحظه  ارایه گردید . در این جلسه بطور تقریبی مسوولیت افراد و کمیته های اجرایی مشخص گردید تا بصورت

 منسجم تر و با توجه به توانایی های فردی فعالیت های بهتری صورت پذیرد . روز بعد مدیر کل تربیت بدنی در جلسه ای اختصاصی

 با مدیران و نمایندگان سایر ارگان ها و ادارجات و شرکت های صنعتی از جمله : نیروی انتظامی ، میراث فرهنگی ، راه و ترابری ،

صنایع کاشی نیلوفر ، کویر تایر و ... طرح مزبور به ایشان ارایه گردید و قول های مساعدی از بعضی از آنها جهت همکاری گرفته شد

و جلسات متعدد بعدی که همگی ما را به برگزاری برنامه عظیمی رهنمون می شد .  

لازم به ذکر است که در تمام کارهای گروهی و در مقیاس بزرگ و ملی ، مواجه گردیدن با مشکلات احتمالی دور از ذهن ،

 خالی از انتظار و اجتناب پذیر نمی باشد . ما نیز در اجرای این برنامه با مشکلات عدیده ای روبرو بودیم که ذکر همه آنها باعث اطاله

کلام خواهد شد و از ذکر آنها پرهیز می کنیم ولی باعث شد تا با تاخیر قابل توجهی مواجه شویم . به هر حال با سعه صدری که افراد

 به خرج دادند ، می توان گفت همه مشکلات تا حد مطلوبی مرتفع گردید و تیم اجرایی با تحمل یک فشار مضاعف ناشی از کمبود زمان

 توانستند کارها را به سرانجام برسانند .

هم چنین یک تیم اجرایی در شهر بشرویه از اهالی بومی منطقه به طور همزمان و موازی با ما کلیه امور را سازماندهی کردند و زیر نظر

 سرپرست اداره تربیت بدنی بشرویه به نحو احسن از عهده همه مسوولیت ها برآمده اند .

 اعم فعالیت های انجام شده بصورت تیتروار :

1.               شناسایی منطقه

2.               نگارش طرح

3.               ایجاد وتهیه نقشه های جغرافیایی

4.               ارایه طرح به سازمان های ذیربط

5.               دعوت افراد به همکاری

6.                هماهنگی با اداره تربیت بدنی شهر بشرویه جهت انجام امور مربوطه

7.               تشکیل چندین جلسه با مسوولین و افراد با تجربه جهت سرعت بخشیدن به انجام امور

8.               تشکیل جلسه اختصاصی مدیر کل تربیت بدنی با سایر ارگان ها جهت جذب همکاری همگانی

9.               خبررسانی و اطلاع رسانی توسط راه اندازی سایت همایش

10.            تهیه کلیه فرم های ثبت نام ، دعوتنامه ، پرسش نامه و ...

11.            ارسال کلیه فرم ها و دعوت نامه ها به کلیه استان ها

12.            آغاز ثبت نام از شرکت کننده ها  سایر استان ها و استان خراسان جنوبی

13.            اعزام یک تیم دو نفره از بیرجند به بشرویه جهت نظارت بر امور انجام شده و بررسی اوضاع و آمادگی های لازم

14.            تهیه پوستر همایش و بنرهای تبلیغاتی

15.            دعوت از صدا و سیمای جمهوری اسلامی جهت برنامه سازی

16.      دعوت از اساتید بر جسته دانشگاه جهت شرکت در برنامه از جمله آقای پرفسور کردوانی استاد دانشگاه تهران و کویرشناس برجسته کشور

 ( که به دلیل مشغله کاری نتوانستند حضور بهم رسانند )

17.            دعوت از تیم منجمین آماتور دانشگاه بیرجند جهت برگزاری برنامه گشت نجومی

18.      دعوت از هنرمندان حوزه هنری بیرجند جهت اجرای برنامه موسیقی سنتی و برنامه های فرهنگی به مناسبت همزمانی برنامه با میلاد باسعادت حضرت اما رضا (ع)

19.            دعوت از هلال احمر استان جهت تشکیل اکیپ پزشکی و امدادگری و تهیه تجهیزات لازم

20.            تقاضای همکاری از اداره راه و ترابری جهت به عهده گیری امور نقلیه و حمل و نقل

21.            تامین اعتبار بودجه  مطابق هزینه های برآورد شده و اختصاص آن به هر بخش

22.            تهیه امکانات و تدارکات مورد نیاز برنامه

هر چه به اواخر آبان ماه نزدیک می شدیم فعالیت و استرسمان دو چندان می شد تا چند روز قبل از برگزاری همایش شور و شوق عجیبی بین

 اهالی منطقه به چشم می خورد . همه سعی بر این دارند که قدمی هر چند کوچک و در سطح توانایی خود برای اجرای هر چه بهتر برنامه

 بردارند . تا روز دوشنبه 28 آبان ثبت نام کننده داشتیم ، خودم تا ساعت 7 شب شاهد جمعیتی بودم که در خانه ورزش برای ثبت نام ازدحام

 کرده بودند . از صبح روز سه شنبه 29 آبان تیم اجرایی از بیرجند به منطقه اعزام شد تا با زیر نظر گرفتن کلیه امور باعث تسریع انجام

کارها گردد ، ولی انصافا می خواهم اعتراف کنم که بچه های بشرویه تا آن لحظه خیلی خوب کار کرده بودند . من خودم یکی از افرادی

بودم که روز سه شنبه به منطقه اعزام شده بودم و از نزدیک شاهد بودم که همه در جنب و جوش بودند که سریعتر کار به سروسامان برسد .

 در جلسه فوق العاده ای که همان شب با حضور کار گروه اجرایی برنامه مستقر در بشرویه و کار گروه اعزامی از بیرجند در حضور

بخشدار منطقه صورت پذیرفت کلیه مسوولیت ها تقسیم و سرپرست های  هر بخش مشخص شد و برنامه های روز افتتاحیه نیز مرور گردید

 و سالن ورزشی آزادی بشرویه برای مراسم افتتاحیه در نظر گرفته شد .

محل اسکان شرکت کنندگان از قبل تعیین شده بود . سالن ورزشی آزادی برای اسکان بانوان و مسجد ابولفضل (ع) در همان نزدیکی برای

اسکان آقایان در نظر گرفته شده بود . تمام ورودی های شهر با پلاکارد ها و پارچه های خیرمقدم گویی و بنرهای تبلیغاتی همایش کویرنوردی

 آذین بسته شده بود و فضای شهر کاملا آماده پذیرایی از میهمانان عزیز شده بود . تیم استقبال فضای سالن آزادی را نیز با امکاناتی ساده

 و معمولی به شکل یک کوچه کاهگلی روستایی تزیین کرده بودند و در گوشه ای از سالن یک نمایشگاه کوچک از عکس های کویری و

 محصولات و گونه های گیاهی که در مناطق کویری می روید و کتاب ها و مقالات چاپ شده در این زمینه برپا نموده بودند که خود به

شکیل تر شدن کار می انجامید .  کم کم سر و کله تیم ها پیدا می شد . زمان پذیرش را از ساعت 14 روز سه شنبه اعلام کرده بودیم و

 اولین تیمی که وارد شد تیم چهار نفره استان مرکزی بود که ساعت 16 وارد شدند و تا صبح روز بعد تیم ها همین طور پشت سر هم وارد

می شدند با تعداد و ترکیب های متفاوت و در رده های سنی مختلف . هر چه تعداد شرکت کنندگان افزایش می یافت به شور و هیاهوی

 شهر افزوده می گشت انگار این شهر تاکنون با چنین جمعیتی مواجه نگردیده بود . واقعا صحنه ها تماشایی و غیر قابل وصف بودند .

گاهی از خودم     می پرسم چه چیزی باعث می شود که این همه افراد از راه های دور و نزدیک رنج سفر را بر خود هموار کنند و با

 تحمل همه مشقت ها به کویر بیایند و سه چهار روزی را به دور از زندگی آسوده شهری با همه امکانات و زرق و   برق هایش در دل بی

 انتهای کویر سپری کنند ؟

روز شماربرنامه پنجمین همایش کویرنوردی :

سه شنبه 29 آبان ماه 86     

شب قبل از افتتاحیه:  ورود میهمانان – پذیرش - استقبال و پذیرایی- اقامت و اسکان میهمانان – صرف شام – استراحت . 

 چهارشنبه 30 آبان 86

صبح روز اول:  ورود بقیه میهمانان- استقبال- صرف صبحانه- برپایی افتتاحیه همایش با حضور مسئولین استان و شهرستان و

 کلیه میهمانان داخلی ، مطبوعات وخبرگزاری ها، کویرنوردان برجسته کشور، محققین وکلیه علاقمندان -  توجیه اهداف ونحوه

 اجرای برنامه - اجرای کلاس آموزشی توجیهی برای سرپرست های تیم ها – حضور بر مزار شهدا و خیرمقدم گویی فرزند آزاده .

توضیحات :  روز اول را با طلوع دل انگیز و بی بدیل خورشید بر پهن دشت این کویر بی انتها آغاز کردیم . سحرخیزی این

 شانس را به من داد که تماشاگر بالا آمدن لحظه به لحظه خورشید و رنگ به رنگ شدنش باشم . طبق برنامه ریزی از پیش

 تعیین شده راس ساعت 8 صبح مراسم افتتاحیه در سالن ورزشی آزادی باید برپا می شد که البته با تاخیر 20 دقیقه ای

 مواجه گشت . تا آن لحظه اکثر تیم ها رسیده بودند و مشغول صرف صبحانه بودند به غیر از تیم تهران که با یک ساعت

تاخیر بلاخره وارد شدند . توی جمع حاضر خیلی از چهره ها برایم آشنا بود ، خیلی ها را در برنامه پارسال دیده بودم

 با آنها احوالپرسی و خوش و بشی کردم . به هر حال با خوشآمدگویی جناب آقای غفاری مجری محترم برنامه از شهر

 بشرویه و سپس تلاوت قرآن مجید توسط آقای وکیل زاده و پخش سرود جمهوری اسلامی مراسم آغاز گردید و از آنجایی

 که برنامه مصادف بود با میلاد با سعادت امام هشتم (ع) و آغاز هفته بسیج آن را به فال نیک گرفتیم و با استماع قطعه

شعر جناب آقای نظیفی از فرهنگیان منطقه راجع به مردم کویر به استقبال بیانات جناب آقای اقبالی فرماندار شهرستان

فردوس رفتیم . ایشان در بیانات خود فرمودند :" کویر علیرغم همه محرومیت ها مزایای فراوانی نیز دارد . ایشان گفتند :

 کویرنوردان واقعی کسانی بودند که در طول هشت سال دفاع مقدس در برابر قدرتمندترین ماشین های جنگی جهان

 مقاومت کردند ." سپس برنامه دلنشین موسیقی سنتی توسط گروه  هنری اعزامی از بیرجند اجرا گردید .

جناب آقای زراعتی رییس اداره  تربیت بدنی فردوس نیز در جمع حضور داشتند . 

 با سخنرانی پایانی جناب آقای دنیایی بخشدار محترم بشرویه مراسم جمع بندی شد . ایشان ضمن تشکر از کلیه

ارگان هایی که همکاری نموده اند برای ما آرزوی موفقیت و اجرای یک برنامه خوب نمودند. وسایل نقلیه از آنجا

 شرکت کنندگان را به محل مزار شهدا هدایت کردند و پس از ادای احترام به مقام شامخ شهدای شهر بشرویه برنامه

 کویرنوردی رسما آغاز شد .

ظهر روز اول:  بعد از مراسم افتتاحیه حرکت با اتوبوس و سایر وسایط نقلیه به سمت روستای غنی آباد در نزدیکی بشرویه

انجام شد و بلافاصله  پیاده روی به سمت رودخانه عزیز واقع در شوره زار آغاز گشت . البته مراسم افتتاحیه باعث شد اصل برنامه با یک ساعت تاخیر آغاز شود . از حدود ساعت 11 ظهر تا 3.5 بعد از ظهر پیاده روی در مسیری نمک زار ، خشک وسخت ادامه داشت که سختی زمین به شدت پای آدمی را میآزرد و برای کسانی که تجربه اولشان بود کمی غیرقابل تحمل می نمود . منطقه را اصطلاحا چاه گود می نامیدند که کویر آن از نوع دق و نمکزار بود . در طی مسیر یک تیم دو نفره شترهمراه با ساربان هایشان ما را همراهی می کردند و هر جا که سختی مسیر و گرمای هوا آزارمان می داد کمک بسیار خوبی برای ما بودند ، من خود نیز از جمله افرادی بودم که ترجیح دادم بخشی از راه را سوار بر شتر بپیمایم به هر حال لذت شترسواری نیز یکی از جاذبه های کویرنوردی می باشد که نباید خود را از آن محروم کرد . پس از طی مسافتی حدود 14 کیلومتر به نقطه ای که ماشین های حمل غذا انتظارمان را می کشیدند رسیدیم . اتراق و صرف نهار حدود یک ساعتی به طول انجامید و حرکت حدود سه تا چهار ساعت در تپه های ماسه ای به سمت کمپ اول  به مسافت 4 کیلومتر ادامه پیدا کرد . البته به دلیل نزدیک شدن لحظه غروب خورشید و احتمال تاریک شدن هوا برای جلوگیری از حوادث احتمالی کلیه وسایل نقلیه موجود

 به محل اعزام و حتی المقدور به جمع آوری هر چه سریعتر افراد تیم پرداختند . کل تیم برای استراحت و صرف شام و لذت از زیبایی شب های مشهور کویر در محل کمپ اول واقع در منطقه ریگ زینلی اتراق نمودند .

شب اول:  توقف در داخل تپه های ماسه ای قبل از غروب - اتراق و برپایی کمپ تیم ها درهمین محل و برنامه شب مانی- صرف شام-  برپایی برنامه هنري ، جشن آتش وکویر، رصد آسمان پر ستاره و زیبای دشت کویر- استراحت.

توضيحات : خوشبختانه با نظارت سرپرست کمپ جناب آقای فرقانی کلیه چادرهای هلال احمر در محل کمپ نصب شده بودو سایر امکانات از جمله تانکر آب ، موتور برق و دستشویی های صحرایی همه و همه آماده استفاده شرکت کنندگان بود و چادری به نمازخانه اختصاص داده شده بود . با رسيدن همه افراد به محل كمپ مشاهده مي كرديم كه چادرهاي كوچك و بزرگ  در هر گوشه علم مي شوند ، بعضي ها بلافاصله به كيسه خواب خود پناه مي بردند تا قدري از خستگي تن بكاهند و بعضي ها نيز دست بكار برافروختن آتش مي شدند تا هم روشني بخش محافل صميمي شان باشد و هم گرما بخش بزم هاي كوچكشان . به اين پناه بردن به شعله هاي رقصان آتش در دل ظلمت و سرماي شب هاي كويري ما كويرنوردان اصطلاحا جشن آتش مي گوييم . چرا كه تنها ميزبان ما همين شعله هاي سركش و سوزان آتش است كه ما را از گزند باد سرد شبهاي كوير درامان مي دارد .تا شام آماده توزيع گردد ما به كمك تيم نجوم ، تلسكوپ و دوربين هاي خود را سوار كرديم و آماده شكار و رصد

 زيبايي هاي بي نظیر آسمان كوير و صور فلكي گشتيم البته هوا هم غبار آلود و هم مهتابي بود كه متاسفانه تا حد زيادي مانع كار ما   مي شد هر چند كه با پشتكار تيم نجوم كه تا  صبح بيدار ماندند بلاخره توانستند لحظه هاي نابي را رصد كنند و به مشتاقان نمايش دهند . در اين شب ما موفق به رصد ماه و حفره هاي آن ، ستاره دنباله دار هولمز ، ستاره زحل ، اجرام آسماني و صور فلكي خوشه پروين ، سنبله و سحابي جبار و ... شديم و علاقمندان زيادي تا پاسي از شب پاي تلسكوپ ها بيدار ماندند و از سكوت و آن همه زيبايي لذت بردند . همزمان با برنامه رصد نجومي و پس از صرف شام در محوطه باز كمپ ، آتش بزرگي برپاشد و افراد حلقه وار به دور آن گرد آمدند و از هنرنمايي گروه رقص سنتي و محلي كه با همكاري حوزه هنري به منطقه اعزام شده بودند لذت بردند . يك تيم پنج نفره با لباس هاي محلي و ساز و دهل و حركات آكروباتيك و رقص با چوب ، استكان و سيني مسي و ساير حركات موزون و هماهنگ تا پاسي از شب به هنرنمايي پرداختند . من خودم بعضي از آن نمايش ها را تاكنون نديده بودم و برايم فوق العاده و جديد  بود . براي ساير شركت كنندگان نيز بسيار عجيب ، تماشايي و جديد بود از چهره تك تك آنها شگفتي و ستايش   دیده می شد ، گروه هنري نيز انصافا سنگ تمام گذاشتند و از ارايه هنر خود دريغ نكردند.                  

به اين ترتيب روحي تازه در كالبد ما خستگان از  يك راهپيمايي طولاني دميده شد و با اين خاطره قشنگ به چادر و كيسه خواب خود پناه برديم تا استراحتي بكنيم و براي برنامه روز دوم آماده شويم . البته خيلي ها تا صبح كنار آتش بيدار ماندند و براي هم از خاطراتشان و از دق دق هايشان گفتند و برخي نيز مشغول راز و نياز با خالق اين همه شكوه و عظمت  شدند و از دلتنگي ها و نامرادي ها شكوه ها كردند.

پنج شنبه 1 آذرماه 86  

صبح روزدوم:  صرف صبحانه و ادامه حرکت در ماسه بادی ها و به سمت کمپ دوم .

توضيحات : از سپيده دم تقريبا بيدار بودم و به صداهاي اطراف گوش سپرده بودم صداي زوزه باد ، صداي شعله هاي كه به خاموشي مي گراييد ، صداي تنهايي دشت ها ، به صداي پاهايي كه بر روي ماسه ها كشيده مي شد و به صداي صبح گوش فراداده بودم . گرماي رخوتناك كيسه خوابم مرا به خود مي خواند اما بايد بيدار مي شدم و از چادر بيرون مي آمدم و حظ تماشايي آن طلوع سرافراز را از دست نمي دادم . خورشيد بر آن افق بي كرانه رنگ طلايي مي پاشيد و من نظاره گربودم كه همه موجودات حتي ذرات ماسه و شن نيز تن به اشعه زندگي بخش او سپرده بودند و دوباره پس از شبي سرد و مرده ، زنده مي شدند و براي آغاز روزي نو در آن كوير بي انتها از هم سبقت مي گرفتند  . كوير سراسر درس زندگي است با همه تضادهاي شديدش باز هم تو را به سوي زندگي سوق  مي دهد و به تو درس مقاوم زيستن مي دهد . در آن خنكاي

بامداد عده اي را ديدم كه با آن آب سرد سر و صورتي صفا مي دادند و عده اي در صفي منظم مشغول نرمش و ورزش صبحگاهي بودند و از رخوت تن مي كاستند و      قل قل آب جوش در ظرف هاي دوده گرفته در كنار خاكستر هاي نيمه خاموش مژده ي

چايي گرم و صبحانه اي دلچسب و صبحي دل انگيز مي داد . بلاخره راس ساعت 8.5 صبح با حركت جلودار ، تيم آهسته راهي سفري ديگر در آن درياي ماسه اي شد و هر چه صف افراد طولاني تر مي شد كمپ اول خالي و خالي تر مي گشت و ديگر فقط ياد ما براي آن قطعه از زمين باقي مي ماند و خود ما در حركت به سمت منزل بعدي . ديگر فقط حركت بود ، حركت و نگاه .

 ظهر روز دوم:  توقف- استراحت و صرف نهار- ادامه حرکت به سمت کلار برادر .

توضيحات : در مردمك چشم هاي ما فقط بازتاب تصوير زمين هاي خشك و چروكيده ديده مي شد ، تا چشم كار مي كردزمين برهنه ، خاكي و داغ از هرم آفتاب سوزان بود . راهپيمايي در اين قسمت از مسير خود لطف ديگري داشت . هر چه بيشتردر دل كوير فرو مي رفتيم پاهاي ما نيز بيشتر در دل خاك فرو مي رفت زمين نرمتر و شنزار بود و باد با دست خود روي تپه ماهورها را انگار نقش و نگاري كرده بود . اينقدر زيبا بودند كه دلت نمي خواست با قدم گذاشتن بر روي آنها نظم و فرمشان را بهم بريزي . اما تو بايد مي رفتي و باد سخاوتمندانه  دوباره آنها را نظم مي بخشيد و طراحي مي كرد . عده اي روي ماسه بادي هاي نرم و روان غلت مي زدند و عده اي با قدم هايي آرام و بي هياهو به دنبال ثبت لحظه هاي ناب مي گشتند كه انگار دوباره در زندگيشان تكرار نمي شد . كل مسير 10 كيلومتر بود كه بايد مي پيموديم . توقف يك ساعتي در منطقه چاه گلابي

 براي صرف ناهار و استراحتي كوتاه به خود داديم و پس از آن مجددا دل به راه سپرديم . در طول مسیرتیم موتور سواری تریل با حرکات نمایشی نیز ما را سرگرم می کردند . از اينجا تيم به دو قسمت تقسيم گرديد عده اي مستقيما به سمت كمپ دوم رهسپار شدند و عده اي براي مشاهده تپه ماسه اي هاي بيشتر ترجيح دادن با پيمودن راه بيشتري روي خط الراس تپه ها به راهپيمايي خود ادامه دهند .

 بلاخره  با تاخيري دو ساعته همه تيم به نقطه اصلي برپايي كمپ دوم مستقر در منطقه چاه كياني بهم رسيدند و به استقبال شب كويري ديگري شتافتند .

 شب دوم:  توقف واتراق در کمپ دوم قبل از غروب آفتاب - صرف شام – استفاده از برنامه های جانبی - استراحت.

توضيحات : با تلاش بچه ها كمپ دوم نيز برپا گشته و آماده پذيرايي از ميهمانان عزيز خود بود . آن شب ماه نيز انگار ميهماني داشت آسمان اندكي ابري و البته مهتابي بود و هاله دايره اي بسيار زيبايي گرد ماه خودنمايي مي كرد . هرچند كه خبر از عدم برگزاري برنامه گشت نجومي مي داد . باز آتش هاي كوچك و بزرگي در سرتاسر محوطه كمپ افروخته شد و حلقه  جمع هاي دوستانه به دور آنها تنگ تر و تنگ تر مي گشت و صداي آوازهاي گاه حزين و گاه شاد افراد از هر سو

 شنيده مي شد كه با زبان شعر و آواز از ناگفتني هاي دل خود براي هم قصه ها داشتند . من در آن همه چهره هاي خسته و غبار گرفته در آن صداهاي نالان در سكوت لب ها در چشم هاي به اشك نشسته اميد و شكوه خدا را نظاره گر بودم و دلم براي اينهمه غربت آدمي مي گرفت . و خدايي كه همان نزديكي بود نياز ما را مي دانست و از حرف هاي ناگفته مان ، از مكنونات قلبي مان آگاه بود و هست . در كوير خدا با همه عظمتش حضور دارد . پس از صرف شام در كنار شعله هاي

 رقصان آتش دل سپرده به نجواهاي زميني يكديگر مي رفتيم كه يك شب نسبتا نمناك و سرد را به سپيده دم پيوند بزنيم كه ناگهان صداي كوك سازهاي غريبي سكوت كويري شبمان را درهم پاشيد . باز به لطف هماهنگي هاي انجام شده توسط هيات اجرايي گروه موسيقي سنتي استاد شيفته از بيرجند آماده بودند تا با زخمه زدن بر سازهاي خود شب خاطره انگيز ديگري را برايمان رقم بزنند . صداي موسيقي و آواز استاد كه بر پيكره پهن دشت كوير طنين مي افكند ، دل اين بيچاره آدم را با خود 

  مي كند و مي برد و تا عرش الهي پرواز مي داد .

جمعه  2 آذر ماه 86

صبح روز سوم:  حرکت از محل کمپ دوم به سمت جنگل تاق و انتهاي مسير .

توضيحات :  ما كه شب قبل با صداي دل انگيز استاد به پيشواز رويا هاي شيرين و خوابي راحت رفته بوديم ، صبح زود با صداي پرشور يك دو سه ورزشكاران كه گرم نرمش و حركات كششي بودند تا شادابي را براي خود به ارمغان بياورند از خواب پريديم . امروز نيز 10كيلومتر پياده روي ابتدا در ماسه بادي ها و سپس در جنگل تاق انتظارمان را مي كشيد . قبل از خداحافظي با كمپ با گرفتن عكس هاي دسته جمعي خاطرات و تصوير همنوردان خود را به بند كشيديم و براي ابد اين صحنه ها و لحظه هاي فراموش نشدني را در قاب يك عكس زنداني كرديم . سپس هم دل و صميمي قدم در راه و كوير را تنها و دلتنگ در وراي خود جا گذاشتيم .

ظهر روز سوم:  خاتمه مسير - صرف نهار-  جمع آوری فرمهای نظرخواهی -  مراسم اختتامیه.

توضيحات : پس از عبور از جنگل انبوه تاق هاي تشنه و منتظر نگاه و نوازشي به نواحي شهري نزديك شديم .از پنبه زار ها

و كشتزارهاي شخم زده كه عليرغم آب و هواي كويري شاداب و سرسبز خودنمايي مي كردند و همه نشاني از آب و آباداني به

 همراه داشتند عبور كرديم و با ماشين هايي كه انتظار مان را مي كشيدند به محل برگزاري مراسم اختتاميه عزيمت كرديم . در ورزشگاه آزادي بشرويه همه افراد در زمين چمن مشغول استراحت و صرف ناهار بودند و براي هم از خاطرات كويريشان مي گفتند و مي نوشتند . برخي در حال تشكر و قدرداني از هيات اجرايي و برخي ديگر مشغول پر كردن فرم نظر سنجي بودند . عده اي هم به ميني بوس اعزامي از اداره كل تربيت بدني بيرجند هجوم برده بودند و با نوشتن خاطرات و يادگاري

 بر بدنه سفيد آن از طرح جالب و ابتكاري آقاي مالكي دبير همايش استقبال مي كردند . پس از جمع آوري فرم هاي نظرسنجي و تقديم لوح هاي يادبود به كويرنوردان محترم و تجليل و تقدير از آنها و همچنين از هيات اجرايي در ابتكار جالب ديگري به دونفر از شركت كنندگان كه از جوانترين ( دختر خانمي 11 ساله از مشهد )و مسن ترين ( آقاي لطيفيان متولد 1319 اعزامي از مشهد ) افراد تيم بودند به رسم يادبودهداياي تقديم گرديد .

عصر روز سوم:  عصر روز سوم همه در راه بازگشت به شهر و ديار خود بودند و من در مسير برگشت به آنهمه دل بزرگ و كويري فكر مي كردم كه چه بزرگوارنه و صبورانه به عشق كشف و ديدن ناشناخته هاي اين طبيعت زيبا و بي كران از دوردستها به اين سفر تن درداده بودند و اكنون با كوله باري سنگين از بار تجربه هاي ناب و خاطرات دوست داشتني و دوستي هاي ماندگار و سوغات هاي ياد برمي گشتند تا سفري ديگر و راه نرفته اي ديگر را دوباره آغاز كنند كه انسان هميشه در سفر است .

دستم را به سراسر شب کشیدم ،

زمزمه نیایش در بیداری  انگشتانم تراوید .

خوشه فضا را فشردم ،

قطره های ستاره در تاریکی درونم درخشید .

و سرانجام

در آهنگ مه آلود نیایش ترا گم کردم .

میان ما سرگردانی بیابان هاست .

بی چراغی شب ها ، بستر خاکی غربت ها ، فراموشی آتش هاست .

میان ما  " هزار و یک شب " جست و جوهاست .

...و به اين ترتيب همايش پنجم كويرنوردي ايران خاتمه يافت .

آمار كلي شركت كنندگان و امكانات موجود :

به طور كلي تعداد300 نفر شركت كننده در اين همايش حضور داشتند كه به تفكيك به شرح ذيل مي باشند :

امکانات موجود:

1. سه دستگاه آمبولانس به همراه پزشک و كمك پزشك به مدت سه روز        

2. دو تانکرآب برای سه روز   

3. دستشویی صحرایی 8 عدد به مدت 2روز  

4. بی سیم4 عدد

5. فلاکس بزرگ 2 عدد

6. گاز پلوپز  1 عدد و كپسول هاي 11 كيلوگرمي گاز

7. GPS  2 دستگاه

8. دوربين دو چشمي 2 عدد

9. يك دستگاه خاور براي حمل بارهاي شركت كنندگان به مدت سه روز

10. چندين دستگاه خودروي تويوتا و لندرور و ميني بوس جهت حمل و نقل مواد غذايي و شركت كنندگان و گرو ه هاي

 اعزامي به مدت 3 روز

11. دو نفر شتر و ساربان در كليه مسير به مدت 3 روز تيم را همراهي مي كردند .

12. شش تخته چادر صحرايي هلال احمر

جدول مواد غذايي توزيع شده در طول برنامه :

مروري بر بازخواني فرم هاي نظرسنجي :

 از بررسي تمامي فرم هاي نظر سنجي رسيده به هيات اجرايي نتايج زير استخراج شده است :

-  رده سني : شركت كنندگان در رده سني 20 تا 30 سال بالاترين آمار را به خود اختصاص داده بودند .

- تحصيلات : مقطع ليسانس و بالاتر بيشترين آمار شركت كنندگان را در برداشت .

- جنسيت : بيشترين تعداد شركت كنندگان را آقايان تشكيل مي دادند .

- اكثريت شركت كنندگان در پاسخ به پرسش تاثير اين گونه برنامه ها در بالا بردن انگيزه افراد جهت شركت

 در ورزش هاي همگاني خاطر نشان كرده بودند كه اجراي اين گونه برنامه ها تاثير زيادي دارد و در بالا بردن

 علاقمندي افراد نقش بسزايي خواهد داشت .

-  در جدول ذيل به بررسي پاسخ هاي مربوط به پرسش هاي 6،5،4 و7 فرم نظرسنجي كه پيوست اين گزارش

 مي باشد به طور كمي پرداخته ايم :

 گزیده ای از دل نوشته های شرکت کنندگان در توصیف کویر و طبیعت آن :

- پنجره تازه ای پشت دیوارهای سیمانی باغ باورهایمان گشوده اید به خودم خیر مقدم می گویم با همه مشتاقان دیگر.

( اسماعیل کشتکار – شیراز )

- بسیار عالی حتی از جنگل های سرسبز شمال هم زیباتر و با صفاتر و با من حرف می زد و...( علی محمد صاحبدل – مشهد )  

  - قهر طبیعت ، زیباییها و سخت کوشی مردمی را دیدم که خاص اینگونه مناطق است . ( مسعود سیگاری – بیرجند )

- چشم انداز وسیع و دیدبازی که به انسان می دهد و پاکی و صداقت و همسان شدن با شرایط متغیر بسیار

درس آموز بود ...   ( مرتضی عیلکی نژاد – بیرجند )

- بسیار دلنواز و زیبا بود و درآن انسان هر چیزی و هر کسی را می توانست جستجو کند . ( ساناز قاسمی – بیرجند)

- بی نظیر ، ساده ، پاک و بکر که خاکی بودن جسم انسان و والا بودن روح و ذات الهی آدمی را یادآوری    می کند .        

 ( مهدخت آبادیان – تهران )

- کویر یعنی زندگی دربرخورد با ناملایمات طبیعت . ( محمد نمازی – کاشمر )

- کویر همچنان سرکش و مشتاق همدلی انسان ها . ( محمد حسین صبوری – مشهد)

- زیبا به خاطر خشکی اش ، دلچسب به خاطر گرمایش ، جذاب به خاطر خستگی اش ، پرنشاط به خاطرسکوتش ،

آرامش بخش به خاطر تاریکی اش ، گوارا به خاطر تشنگی اش . ( محمد وظیفه شناس – بیرجند )

- کویر انتهای زمین است . در کویر گویی به مرز عالم دیگر نزدیکیم و از آن است که ماورای طبیعت را در کویر می توان

 به چشم دید و احساس کرد . ( رویا دانایی – کرج )

 معرفی هیات اجرایی :

 ·           سرپرست برنامه : حمید عیلکی نژاد

 ·           مسوول سایت : سيد جواد هاشمی

·           سرپرست اجرایی و طراح همایش :  حمید عیلکی نژاد

·           برنامه ریزی ، هماهنگی و نظارت : نازیلا دیوانی

·           مسوول روابط عمومی : عادل الماسی

 ·           عکاس : سید هادی علوی

·           مسوول حراست : رضا حاجی زاده

·           تیم شناسایی مسیر : حمید عیلکی نژاد – محمد فرقانی  

·           نقشه خوان و جلودار تیم : سراج جمالی

·           عقب دار تیم : نیما یساری

·           تیم فیلمبرداری : حمید فنایی – سید مجتبی شمس آبادی

·           سرپرست گروه حوزه هنری : هادی رزاق زاده

·           تیم نجوم : مهدی هاشمی – محمد وظیفه شناس

·           تدارکات : محمد رضا کیانی – سید احمد ساداتی

·           نقلیه : سید مهدی ساداتی

·           سرپرست کمپ ها : محمد فرقانی

·           پشتیبانی و کارپردازی : حمید مالکی نژاد

·           مسوول فنی : حمید عیلکی نژاد – عادل الماسی

·           مسوول ثبت نام تیم بیرجند : محمود عرفی

·           سرپرست تیم بیرجند : مجید فال سلیمان

در پایان :

    حال که تیم اجرایی همایش موفق به برگزاری برنامه گردیده است بر خود لازم می داند از تمامی تلاش ها و مساعدت های اشخاص حقیقی و

 حقوقی که از کوچکترین کمکی در یاری رساندن به ما دریغ نداشته اند ، تشکر نماید و مراتب سپاس و قدردانی خود را از اداره کل تربیت بدنی

استان ، اداره تربیت بدنی بشرویه ، سازمان جمعیت جوانان هلال احمر بیرجند و بشرویه ، دانشگاه بیرجند ، فرمانداری فردوس ، بخشداری بشرویه ،

 نیروی انتظامی ، حوزه هنری بیرجند ، موسسه نگین کویر ، صدا و سیمای مرکز خراسان جنوبی ، اداره راه و ترابری بشرویه ،

اداره منابع طبیعی بشرویه و کلیه ادارات دولتی بیرجند و بشرویه که به گونه ای در برگزاری این همایش مستقیم و یا غیر مستقیم نقش ایفا کردند ،

اعلام دارد و همچنین از کلیه مردم خونگرم و مهمان نواز بشرویه کمال امتنان را دارد و از کلیه شرکت کنندگان محترمی که با علاقه و پر شور

در این برنامه حضور بهم رسانند و باعث دلگرمی ما شدند نیز سپاسگزار است .